Czy pobieranie filmów z YouTube jest legalne? Regulamin i prawo autorskie

„Czy pobieranie filmów z YouTube jest legalne?” to uczciwe pytanie, na które uczciwa odpowiedź nie jest satysfakcjonująca: zależy to od tego, co pobierasz, gdzie mieszkasz i co robisz z plikiem. Ten artykuł rozkłada sprawę na części, żebyś mógł podjąć świadomą decyzję. To informacje ogólne, a nie porada prawna; przepisy różnią się w poszczególnych krajach i zmieniają się z czasem, a jeśli coś ma dla ciebie znaczenie komercyjne, zapytaj prawnika.

Szybka odpowiedź

• Pobieranie własnych filmów, filmów, na których zapisanie masz zgodę, materiałów z domeny publicznej i treści na licencji Creative Commons jest co do zasady w porządku, z zastrzeżeniem warunków licencji.
• Pobieranie filmów chronionych prawem autorskim bez zgody jest sprzeczne z Warunkami korzystania z YouTube, a w wielu krajach także z prawem autorskim, nawet przy oglądaniu na własny użytek. Niektóre kraje mają wyjątki dotyczące kopii prywatnej, inne nie.
• Dalsze rozpowszechnianie, ponowne wgrywanie lub zarabianie na pobranych treściach to sytuacje, w których konsekwencje prawne są realne. Pobieranie na własny użytek rzadko jest ścigane, ale „rzadko egzekwowane” to nie to samo co „dozwolone”.
• YouTube Premium to oficjalny sposób oglądania offline.

Dwa różne zbiory zasad

Warunki korzystania z YouTube to umowa między tobą a YouTube. Ich złamanie nie jest przestępstwem; konsekwencją, jaką może nałożyć YouTube, są działania wobec twojego konta Google. Prawo autorskie natomiast ustanawia parlament każdego kraju, obowiązuje niezależnie od tego, czy na cokolwiek się zgodziłeś, i może wiązać się z odpowiedzialnością cywilną, a w niektórych miejscach także karną.

Pobieranie może być w porządku według jednego zbioru zasad, a według drugiego nie. Na przykład pobranie filmu na licencji Creative Commons narzędziem zewnętrznym jest dozwolone przez licencję twórcy, ale technicznie wykracza poza to, na co pozwala regulamin YouTube.

Co mówią Warunki korzystania z YouTube

Warunki korzystania z YouTube stanowią, że nie wolno uzyskiwać dostępu do żadnej części usługi ani treści, powielać, pobierać, rozpowszechniać, przesyłać, nadawać, wyświetlać, sprzedawać, licencjonować, zmieniać, modyfikować ani w inny sposób z nich korzystać, chyba że usługa wyraźnie na to pozwala lub za uprzednią pisemną zgodą YouTube i, w stosownych przypadkach, odpowiednich posiadaczy praw. Mówiąc prościej: jeśli YouTube sam nie oferuje przycisku pobierania, regulamin mówi, żeby nie pobierać.

W praktyce YouTube egzekwuje to głównie wobec serwisów i kont zaangażowanych w rozpowszechnianie na dużą skalę, ale ten zapis dotyczy wszystkich i warto o nim wiedzieć.

Prawo autorskie: część, która różni się w zależności od kraju

Każdy film na YouTube jest chroniony prawem autorskim od chwili powstania, a prawa należą do osoby, która go stworzyła. Sporządzenie kopii – a tym właśnie jest pobranie – to jedno z praw zastrzeżonych dla posiadacza praw autorskich. To, czy twoja kopia jest dozwolona, zależy od wyjątków przewidzianych w prawie twojego kraju.

Stany Zjednoczone: fair use

Prawo USA dopuszcza „fair use” (dozwolony użytek) na podstawie czterech czynników: celu użycia (preferowane są komentarz, krytyka, nauczanie i relacje prasowe, zwłaszcza gdy użycie ma charakter transformacyjny), charakteru utworu, zakresu wykorzystania oraz wpływu na rynek oryginału. O fair use sąd rozstrzyga indywidualnie w każdej sprawie. Pobranie całego teledysku, żeby nie płacić za utwór, raczej się nie kwalifikuje; pobranie krótkiego fragmentu, aby skrytykować go w recenzji, może się kwalifikować. W USA nie ma ogólnego wyjątku na „użytek osobisty”.

Wielka Brytania, Kanada, Australia i inne: fair dealing

Kraje Wspólnoty Narodów stosują węższą koncepcję „fair dealing”: użycie musi mieścić się w wymienionych celach, takich jak badania, prywatna nauka, krytyka, recenzja, relacje prasowe oraz, w niektórych krajach, parodia lub edukacja. Wielka Brytania wprowadziła wyjątek kopii prywatnej w 2014 roku, a jej High Court uchylił go w 2015 roku, więc zmiana formatu treści, które do ciebie nie należą, nie jest tam objęta wyjątkiem.

Wyjątki dotyczące kopii prywatnej w części Europy

Kilka krajów UE, w tym Niemcy, Holandia, Hiszpania i Francja, zezwala na sporządzanie prywatnych kopii utworów do osobistego, niekomercyjnego użytku, często finansowanych z opłat od czystych nośników i urządzeń. Obowiązują przy tym warunki: w Niemczech na przykład źródło nie może być oczywiście nielegalne, a zabezpieczenia przed kopiowaniem nie mogą być obchodzone. Polska również przewiduje dozwolony użytek prywatny (art. 23 ustawy o prawie autorskim), choć po orzecznictwie TSUE przyjmuje się, że nie obejmuje on kopii z nielegalnych źródeł. To, czy pobieranie z YouTube mieści się w tych wyjątkach, jest przedmiotem dyskusji od lat i zależy od kraju oraz konkretnego filmu.

Surowsze przepisy

Japonia w 2012 roku uczyniła świadome pobieranie muzyki i filmów naruszających prawa autorskie przestępstwem. Inne kraje od tego czasu zaostrzyły przepisy, a w niektórych pobieranie na własny użytek praktycznie nie jest ścigane. Trend zmierza w stronę większych ograniczeń, więc sprawdź aktualne stanowisko swojego kraju, zamiast polegać na starych wpisach z forów.

Kiedy pobieranie jest bez wątpienia w porządku

• Własne filmy. Prawa autorskie należą do ciebie. YouTube Studio pozwala pobierać wgrane filmy bezpośrednio, choć czasem w obniżonej jakości, dlatego twórcy często używają downloadera, aby mieć kopię własnej pracy w pełnej jakości.
• Wyraźna zgoda. Twórca, który w opisie lub na piśmie mówi „śmiało pobierajcie”, udzielił ci licencji.
• Creative Commons. YouTube pozwala autorom oznaczać filmy licencją CC BY, a filtry wyszukiwania mogą pokazywać tylko takie filmy. Możesz je pobierać, ponownie wykorzystywać, a nawet remiksować, pod warunkiem że podasz twórcę zgodnie z wymogami licencji.
• Domena publiczna. Utwory, których prawa autorskie wygasły, oraz w USA utwory wytworzone przez rząd federalny (na przykład nagrania NASA) można swobodnie kopiować. Sprawdź, czy autor filmu nie dodał własnej chronionej narracji lub muzyki.
• Treści, które autor udostępnia do pobrania gdzie indziej, na przykład podcast publikowany również jako odcinek do pobrania.

Szara strefa i czerwona strefa

Zapisanie chronionego filmu do prywatnego oglądania offline mieści się w szarej strefie: wszędzie narusza Warunki korzystania z YouTube, w niektórych krajach może być objęte wyjątkiem kopii prywatnej, a w innych technicznie narusza prawo. Pozwy cywilne przeciwko osobom prywatnym za pobieranie na własny użytek, bez dalszego rozpowszechniania, są bardzo rzadkie, ale nikt nie może ci tego zagwarantować.

Czerwona strefa jest wyraźniejsza. Ponowne wgrywanie filmów, udostępnianie pobranych plików, używanie cudzej muzyki lub nagrań w treściach zarabiających bez licencji, usuwanie informacji o autorach lub znaków wodnych oraz obchodzenie płatnych treści (filmy dla członków kanału, wypożyczenia, zakupy) naruszają prawo praktycznie w każdej jurysdykcji – i to właśnie w takich przypadkach posiadacze praw faktycznie działają.

Oficjalna droga: YouTube Premium

YouTube Premium obejmuje pobieranie offline w aplikacjach YouTube i YouTube Music. Dotykasz Pobierz, film jest przechowywany w aplikacji i pozostaje dostępny, dopóki subskrypcja jest aktywna, a urządzenie co jakiś czas łączy się z internetem. Nigdy nie dostajesz pliku, który możesz przenieść lub edytować – i właśnie dlatego twórcy i posiadacze praw ją akceptują. Jeśli twoim celem jest po prostu obejrzenie chronionych treści w samolocie, to droga, która zadowala wszystkich. W niektórych krajach YouTube oferuje też ograniczone zapisywanie offline wybranych filmów bez subskrypcji.

Jak wpisuje się w to Y-Download

Downloader YouTube nie obsługuje filmów prywatnych, tylko dla członków kanału ani z ograniczeniem wiekowym, przechowuje przygotowane pliki tylko przez 30 minut i nie wymaga konta. Nasz Regulamin prosi, abyś pobierał tylko treści, które należą do ciebie lub które masz prawo zapisać, a posiadacze praw mogą się z nami skontaktować przez stronę DMCA. Istnieje wiele uzasadnionych powodów, by potrzebować pliku – od kopii zapasowej własnego kanału po zapisanie wykładu na licencji Creative Commons do sali bez Wi-Fi. To, co pobierasz i co z tym robisz, pozostaje twoją odpowiedzialnością, więc w razie wątpliwości zapytaj twórcę lub wybierz oficjalną opcję.